Format; virüs bulaşmış, sürekli hata veren, yıllar içinde ağırlaşmış ya da güncelleme sonrası bozulmuş bir Windows sistemini temizleyip baştan kurmaktır. Yazılım kaynaklı sorunlarda kalıcı çözümdür, ancak donanım arızalarını çözmez. Bu yazıda formatın ne zaman gerçekten gerektiğini ve format öncesi hiçbir şey kaybetmemek için yapmanız gerekenleri anlatıyoruz.
Format hangi durumlarda çözümdür?
- Zararlı yazılım veya reklam yazılımı temizlenemiyorsa
- Windows sürekli hata veriyor, programlar çöküyorsa
- Bir güncelleme sonrası sistem düzgün açılmıyorsa
- Bilgisayar yıllar içinde çok sayıda program kurulup kaldırılmasıyla ağırlaştıysa
- Yeni bir diske (örneğin SSD) temiz başlangıç yapılacaksa
- Bilgisayar satılacak veya başka birine devredilecekse
Format hangi sorunları çözmez?
Birçok kullanıcı her yavaşlıkta formatı ilk çözüm olarak görüyor. Oysa şu durumlarda format sorunu çözmez, sadece zaman kaybettirir:
- Arızalanan disk: Disk yıpranmışsa format sonrası da donma ve hatalar devam eder; üstelik veri kaybı riski artar.
- Isınma: Toz ve kurumuş termal macun kaynaklı yavaşlık formatla düzelmez.
- Yetersiz donanım: HDD ve 4 GB RAM ile çalışan bir sistem format sonrası kısa süre iyi hissettirir ama kısa sürede aynı noktaya döner.
- Bozuk RAM: Mavi ekranlar format sonrası da sürer.
Bu yüzden format önermeden önce disk sağlığını, RAM'i ve sıcaklıkları kontrol ediyoruz.
Format öncesi kontrol listesi
1. Dosyalarınızı yedekleyin
Masaüstü, Belgeler, Resimler, İndirilenler klasörleri ve tarayıcıya kaydedilmiş dosyalar. Özellikle "Masaüstü" sık unutulan bir yer. Fotoğraflar, iş dosyaları ve okul ödevleri için harici disk veya bulut kullanın.
2. Tarayıcı verilerini kaydedin
Yer imleriniz ve kayıtlı şifreleriniz için tarayıcı hesabınızla eşitlemeyi açın ya da yer imlerini dışa aktarın.
3. E-posta ve özel programlar
Outlook gibi masaüstü e-posta programlarının veri dosyaları, muhasebe programlarının veritabanları ve oyun kayıtları farklı klasörlerde tutulur. Bu programların yedekleme yöntemini format öncesi öğrenin.
4. Lisans bilgileri
Ücretli programlarınızın lisans anahtarlarını ve hesap bilgilerini not edin. Bazı programların lisansını eski bilgisayarda devre dışı bırakmanız gerekebilir.
5. Sürücüler
Özellikle laptoplarda ağ ve Wi-Fi sürücüsü olmadan internete bağlanmak zor olabilir. Bilgisayarınızın model adını not edin.
6. Şifreler
Microsoft hesabı, e-posta ve kritik hesaplarınızın şifrelerini bildiğinizden emin olun.
Format sonrası yapılması gerekenler
- Windows güncellemelerinin tamamını yükleyin.
- Üreticinin güncel sürücülerini kurun.
- Güvenlik yazılımını etkinleştirin.
- Gereken programları güvenilir kaynaklardan kurun.
- Yedeklediğiniz dosyaları geri aktarın.
- Düzenli yedekleme için bir yöntem belirleyin.
Serviste format nasıl yapılır?
Cennet Bilgisayar'da format işleminden önce donanım kontrolü yapıyor, yedeklenecek dosyalarınızı sizinle birlikte belirliyoruz. Temiz Windows kurulumunun ardından güncellemeleri ve sürücüleri yüklüyor, temel programlarınızı kuruyor ve dosyalarınızı geri aktarıyoruz. Diskiniz eskiyse bu fırsatla SSD'ye geçişi de değerlendirebilirsiniz.
Detaylar: bilgisayar teknik servis. Adres: Cennet Mahallesi, 1. Yıldırım Sokak No:4B, Küçükçekmece. Telefon: 0544 623 92 31.
